Türkiye ile Kanada ortasında bir birinci. 2024’te kaçırmışlardı, Türkiye’ye iade edildi

Kültür varlıklarının korunmasına yönelik yürütülen çalışmalarda kıymetli bir gelişme yaşandı.

Kanada’dan Türkiye’ye birinci resmi kültür varlığı iadesi gerçekleşti.

Söz konusu iade süreciyle yedi el yazması sayfa, iki az matbu eser sayfası ve iki çağdaş çizgi çalışması dün akşam Türkiye’ye teslim edildi.

Eserleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz Kanadalı yetkililerden teslim aldı.

Kanada Federal Mahkemesinin 11 Eylül 2025 tarihli kararıyla alınan iade kararıyla birlikte, Kanada’dan Türkiye’ye birinci defa resmi bir kültür varlığı iadesi gerçekleştirildi.

Bu tarafıyla karar, memleketler arası kültür varlığı hukukunda emsal niteliği taşıyor.

İade edilen eserler; farklı yazma eser ciltlerinden kopartılmış yedi el yazması sayfa, iki az matbu eser sayfası ve iki çağdaş çizgi çalışmasından oluşuyor.

17 ile 19’uncu yüzyıllar ortasına tarihlenen bu yapıtların Arapça ve Osmanlı Türkçesi metinler içerdiği, fıkıh, tasavvuf, tarih ve edebiyat alanlarına ışık tuttuğu belirlendi.

Yapılan incelemelerde, yazma eser sayfalarının özgün ciltlerinden koparıldığı ve kimi varaklara sonradan çağdaş minyatürler eklendiği tespit edildi.

Bu müdahalelerin sahtecilik ve ticari hedefli olduğu, yapıtların kültür varlığı niteliğini koruduğu değerlendirildi.

Eserler, Ocak 2024’te İstanbul’dan Vancouver’a götürülmek istenirken Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı tarafından durduruldu.

Sürecin Kanada Miras Bakanlığı’na intikal etmesinin akabinde Türkiye ile resmi temas kuruldu ve teknik ile hukuksal süreç başlatıldı.

MAHKEME “TÜRKİYE’YE AİT” DEDİ

Türkiye’nin sunduğu bilimsel raporlar ve türel dokümanlar doğrultusunda Kanada Federal Mahkemesi, yapıtların 2863 sayılı kanun kapsamında Türkiye’ye ilişkin kültür varlıkları olduğuna hükmederek iade kararı verdi.

Sosyal medya hesabında bir paylaşım yapan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “17’nci ve 19’uncu yüzyıllar ortasına tarihlenen yedi el yazması sayfa, iki az matbu eser sayfası ve iki çağdaş çizgi çalışmasını Kanada’nın başşehri Ottawa’da teslim aldık” dedi.

“Kanada Federal Mahkemesinin kararıyla eserler artık anavatanına dönecek.” diyen Bakan Ersoy, şunları kaydetti:

“- Bu iade, memleketler arası alanda da güçlü bir emsal niteliği taşıyor. Yasa dışı yollarla bu topraklardan koparılan her yapıtın izini sürüyor ve tek tek geri alıyoruz.

– Süreci muvaffakiyetle yürüten Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü gruplarımız, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, Türk ve İslam Yapıtları Müzesi ile Ottowa Büyükelçiliğimiz başta olmak üzere katkı sunan herkese gönülden teşekkür ediyorum.”