Madenci direnişi Yıldızlar Holding Eti Gümüş personelleriyle devam edecek

Türkiye’de fiyat gaspı, yetersiz artırım, haksız işten çıkarma, fiyatsız müsaade uygulamaları, sendikasızlaştırma üzere hak ihlalleri kaynaklı direniş gündemi bitmiyor. Bilhassa son aylarda ses getiren madenci direnişleri, Yıldızlar SSS Holding’e bağlı Elazığ’daki Eti Gümüş maden işletmesi çalışanlarıyla devam ediyor. Geçtiğimiz gün Bağımsız Maden İş Sendikası ile direnişe hazırlık toplantısı düzenleyen 200 emekçi, 18 Temmuz’da hareketlere başlama kararı aldı. 24 Temmuz’da ise eylemin Ankara’ya, Çalışma Bakanlığı önüne taşınması planlanıyor.

Bağımsız Maden İş Sendikası, emekçilerin on aydır maaş alamadığını ve on üç aydır da fiyatsız müsaade dayatıldığını açıklayarak hareket takvimini belirledi. Bahse ait son gelişmeleri aktaran sendika örgütlenme uzmanı Başaran Aksu, holding yetkililerinin Doruk Maden çalışanlarının hareketleri sırasında Eti Gümüş çalışanları için de ödeme günü verdiğini ama hiçbir ödeme yapılmadığını söyledi. Bakanlıktan ise yalnızca “not ettik” karşılığını aldıklarını belirten Aksu, şu argümanlara dikkat çekti: “Kurdukları onlarca şirket üzerinden kendi şirketlerine icra koydurmuşlar. Böylelikle alacakların tahsili için dava açılsa da öncelik bu icra konusu şirket borçları oluyor, çalışanlar için adım atılmıyor. Memleketteki bütün işletmelerde durum bu. İşçilerin hakları geç ödeme sistemiyle enflasyon karşısında eritliyor; içerideki haklar faiz yoluyla işletiliyor ve bu, devletin gözü önünde oluyor. Biz ses çıkarınca ise bakanlıklar güya yeni haberleri olmuş üzere davranıyor. AKP’li belediyenin de şirketten alacağı var ve alamıyor. Belediye de devlet gelsin işletsin istiyor artık.”

DANIŞIKLI BORÇLANMA

Çalışma iktisadı ve iş hukuku uzmanı Dr. Murat Özveri ise personellerin hakları olanı alabilmek için uzun müddetli direnişe mecbur kalmalarında temel nedenin, tek tek patron tavırları değil hukuk sistemi olduğuna dikkat çekti, “İktidar tercihleriyle şekillenen çok büyük bir yapısal problemle karşı karşıyayız” dedi. Özveri, personel alacaklarının garantiden mahrum olduğunu vurgulayarak sitemi şöyle deşifre etti: “İşverenler kendi şirketleri üzerinden, emekçilerin alacaklı olduğu iş yerlerine ‘danışıklı borçlandırmalar’ yapıyor. Bizim icra iflas hukukumuz öylesine kurgulanmış ki bir çalışanın bir gayrimenkulü sattırarak parasını alması neredeyse imkansız. Mahkeme kararı mutlaklaştığı günden itibaren tahsilatı 14 yıl süren bile var ve geçen müddette mahkeme sarfiyatları ve enflasyonla para eriyor. Bir şirket 3. bireyleri zararlandırıcı süreçleri davranış biçimi haline getirmişse, piyasadaki vatandaşı dolandırmasıyla emekçiyi dolandırması arasında hiçbir fark yok. Bu şirketin denetlenmesinin araçlarını yaratmak da mümkün. Fakat bahis personel alacakları olunca icra dairesi adres gösteriliyor. İşçinin cebinde olması gereken resmen patrona transfer ediliyor. TMSF madem şirketlere el koyuyor, emekçi hakları sebebiyle de el koysun. Devlet emekçinin alacağını ödesin, sonra onu şirketten nasıl tahsil ediyorsa etsin.”