Çin’in “yapay güneşi” imkansız görülen nükleer füzyon sonunu aştı

Çin Bilimler Akademisi’nden bir grup, “Yapay Güneş” olarak bilinen deneysel nükleer reaktörde, daha evvel imkansız kabul edilen plazma yoğunluğuna ulaşıldığını açıkladı.

Nükleer füzyon, tehlikeli atık üretmeden neredeyse sınırsız güç elde etme potansiyeli nedeniyle uzun müddettir “temiz gücün kutsal kasesi” olarak görülüyor.

Süreç, Güneş’in çekirdeğinde gerçekleşen doğal yansımaları taklit ediyor; lakin bunu Dünya’da büyük ölçekte ve kararlı biçimde gerçekleştirmek son derece güç. Bu yüzden şimdiye dek kullanılabilir bir füzyon teknolojisi geliştirilemedi. Çalışmalar hala deneysel düzeyde.

GREENWALD HUDUDU BİRİNCİ DEFA AŞILMIŞ OLABİLİR

Yine de son yıllarda bu alanda kıymetli ilerlemeler kaydedildi. Bunlar ortasında Çin Bilimler Akademisi’nin Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktöründe elde edilen rekorlar da yer alıyor.

Geçen yıl EAST, bin saniyeden uzun müddet kesintisiz çalışarak kıymetli bir eşiği aşmış, bu rekor daha sonra Fransa’daki WEST reaktörü tarafından kırılmıştı.

Ancak her iki deney de plazmanın belli bir yoğunluğun üzerine çıktığında kararsız hâle gelmesine yol açan ve Greenwald Limiti olarak bilinen teorik hudutla karşı karşıya kalmıştı.

Şimdiyse Çin grubu, “plazma-duvar öz örgütlenmesi” ismi verilen yeni bir formül sayesinde bu sonu aşmayı başardı. Bu teknikle plazma, çok daha yüksek yoğunluklarda dahi kararlı tutulabildi.

“UYGULANABİLİR BİR YOL”

Araştırmacılara nazaran bu muvaffakiyet, tokamaklarda ve yeni kuşak yanıcı plazma füzyon aygıtlarında yoğunluk sonlarını genişletmek için uygulanabilir bir yol sunuyor.

Ekip artık yeni metodu EAST reaktöründe yüksek performanslı plazma şartları altında tekrarlayarak sonuçları doğrulamayı planlıyor.

Son bulgular ise akademik mecmua Science Advances’ta yayınlandı.

NTV